{"id":1697,"date":"2020-04-17T16:20:38","date_gmt":"2020-04-17T16:20:38","guid":{"rendered":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/?p=1697"},"modified":"2025-05-06T09:55:05","modified_gmt":"2025-05-06T09:55:05","slug":"irmak-ya-da-irmamak-iste-butun-mesele-burda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/irmak-ya-da-irmamak-iste-butun-mesele-burda\/","title":{"rendered":"Irmak ya da Irmamak, \u0130\u015fte B\u00fct\u00fcn Mesele Burda"},"content":{"rendered":"\n

Deniz Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fck’\u00fcn bu makalesi Ocak 2016’da T\u00fcgiad Elegans Dergisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

IRMAK ya da IRMAMAK i\u015fte b\u00fct\u00fcn mesele burada!<\/p>\n\n\n\n

Netlik, netice, nefs kavramlar\u0131 \u00fczerinde akl\u0131m\u0131 kurcalamama ve i\u00e7imi dinlememe sebep olan bir yaz\u0131 okudum. Var\u0131\u015f noktas\u0131 ve yolculuk d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile ilgili alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131m\u0131 s\u0131k s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m gibi, bir kez daha derinlemesine g\u00f6zden ge\u00e7irdim. F\u0131rsat yaratan sa\u011folsun, varolsun.<\/p>\n\n\n\n

Bana ithaf edilen konusu bamba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n i\u00e7inde, belirsiz ve ana temadan uzak bir c\u00fcmleydi bu. “Neticeye odaklanmay\u0131nca hayat ne g\u00fczel” yazm\u0131\u015f. Yine de, bana yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu bir \u00f6\u011f\u00fct olabilir belki dedim. S\u0131radan bir dergi yaz\u0131s\u0131ndan, alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim bir not vard\u0131 y\u0131llar \u00f6nce, -bazen \u00f6\u011f\u00fct, en b\u00fcy\u00fck hakarettir- yaz\u0131yordu. Bunu da, zaten o konuda \u00f6\u011f\u00fct edileni uygulayan birine s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z, bu ona hakaretten daha a\u011f\u0131r gelebilir diyordu dergideki yaz\u0131da. Bu s\u00f6ze \u00e7ok inand\u0131m, elimden geldi\u011fince uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Her daim, iyili\u011fime yazan bu dostun s\u00f6zleri bir \u00f6\u011f\u00fct format\u0131nda bile de\u011fildi asl\u0131nda. Belki kendisine sesli bir uyar\u0131da bulunuyordu, bilinmez.  Ama ben ak\u0131\u015f ve netice aras\u0131ndaki ili\u015fki konusunda ve \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fim konular\u0131n bana \u00f6\u011f\u00fct edilmesine hassasiyetim sebebiyle, ak\u0131\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7inde, nehrimin alt ak\u0131nt\u0131lar\u0131na yakaland\u0131m ve orada biraz d\u00f6n\u00fcp durdum bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle. Benim i\u00e7in kafamdaki ak\u0131\u015f\u0131 anlatan en iyi sembol nehirdir. Hayat\u0131m\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na, en \u00e7ok \u00e7omak sokulan y\u0131llar\u0131n, nehir kenarlar\u0131nda ge\u00e7mesi mi buna sebep, yoksa ad\u0131mla, do\u011far do\u011fmaz tescillenen suyla olan ili\u015fkim mi bilinmez. Sebebi ne olursa olsun, nehirlerin hayat\u0131 anlat\u0131\u015f\u0131ndaki ustal\u0131\u011fa hayran\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nehrin ak\u0131\u015f\u0131na hayran\u0131md\u0131r. Bu hayranl\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda, uza\u011f\u0131nda her f\u0131rsatta ya\u015farken, o nehrin son noktas\u0131n\u0131 bir kez bile d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcm yoktur. Hayat\u0131mda “neticenin” ehemmiyeti, daha do\u011frusu ehemmiyetsizli\u011fi de kendini b\u00f6ylece a\u00e7\u0131k eder. Nehir yataklar\u0131n\u0131 bile de\u011fi\u015ftirmeye azmeden insano\u011fluna ra\u011fmen, nehir bocalasada hep akaca\u011f\u0131 y\u00f6nde akar. Neticesi de\u011fi\u015fmeyecektir. Nehirler de, bizim gibidir, asker gibi gider asl\u0131nda, geldi\u011fi ve gidece\u011fi yer bellidir. Aslolan, nerden geldi\u011fimiz, nereye gitti\u011fimizi de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil; bunlar\u0131 sorgulayarak kaybolmak de\u011fil; geldi\u011fimiz ve gidece\u011fimiz yere sayg\u0131 ve inanc\u0131 kaybetmeden, o ak\u0131\u015f\u0131 berrak, d\u0131\u015f etkenlerden ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, nehir gibi asil tutabilmektir. <\/p>\n\n\n\n

Aslolan, nerden geldi\u011fimiz, nereye gitti\u011fimizi de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil; bunlar\u0131 sorgulayarak kaybolmak de\u011fil; geldi\u011fimiz ve gidece\u011fimiz yere sayg\u0131 ve inanc\u0131 kaybetmeden, o ak\u0131\u015f\u0131 berrak, d\u0131\u015f etkenlerden ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, nehir gibi asil tutabilmektir.<\/h4>\n\n\n\n

En \u00f6nemlisi o ak\u0131\u015ft\u0131r. \u00dczerinde biraz kontrol\u00fcm\u00fcz olan tek \u015fey o ak\u0131\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r \u00e7\u00fcnki.<\/p>\n\n\n\n

Lise y\u0131llar\u0131nda bir arkada\u015f\u0131m, “\u00e7in gelecek \u00e7ubuklar\u0131” diye bir tahmin oyunu hediye etmi\u015fti. Nehir sembol\u00fcn\u00fc s\u0131k\u00e7a kullanarak, yol g\u00f6sterici oluyordu bu \u00e7ubuklar. \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn de bir par\u00e7as\u0131 olan Tao, “yol\/akan” nehir anlamlar\u0131na gelirken, \u00e7in felsefesinde nehrin \u00f6nemli bir yer almas\u0131 pek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Sizin hayata dair pratik sorunuza, “nehri ge\u00e7mek do\u011fru, nehri \u015fimdi ge\u00e7mek do\u011fru de\u011fil, nehirden ge\u00e7erken zorluklar var, k\u00f6pr\u00fc var, yok, vs.”  gibi, sembolik ba\u015fl\u0131klarda ve sonra da a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131nda \u015f\u0131k ve felsefi anlat\u0131mlarla d\u00f6nen ama ortak noktas\u0131 hep nehri ge\u00e7ebilmek ve kar\u015f\u0131ya ula\u015fabilmek olan rehberlikler sa\u011fl\u0131yordu. Nehirle olan g\u00fc\u00e7l\u00fc ili\u015fkime, hayat\u0131mda sembolik olarak i\u015fgal etti\u011fi yere ra\u011fmen, \u00e7in \u00e7ubuklar\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u00fckleriyle bakamad\u0131m hi\u00e7 hayata. Ha buras\u0131, ha kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131, ne \u00f6nemi, ne fark\u0131 varki, \u00f6nemli olan ak\u0131\u015ft\u0131. Ak\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n kenar\u0131ndakiler, siz akarken, nehirde \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kayanlar, nehirde kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7enler, fabrikas\u0131n\u0131n pisli\u011fini atanlar, gelip suyunuzdan i\u00e7enler, b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck kayalar koyup, ak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye kalkanlar ya da bir dere yata\u011f\u0131n\u0131 size d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp, suyunuza su katarak sizi co\u015fturanlar de\u011fil; tek \u00f6nemli olan sizin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131zd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ak\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n kenar\u0131ndakiler, siz akarken, nehirde \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kayanlar, nehirde kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7enler, fabrikas\u0131n\u0131n pisli\u011fini atanlar, gelip suyunuzdan i\u00e7enler, b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck kayalar koyup, ak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye kalkanlar ya da bir dere yata\u011f\u0131n\u0131 size d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp, suyunuza su katarak sizi co\u015fturanlar de\u011fil; tek \u00f6nemli olan sizin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131zd\u0131.<\/h4>\n\n\n\n

Bazen bir alt ak\u0131nt\u0131, bazen o b\u00fcy\u00fck ta\u015flar ya da yeni eklenip sizi co\u015fturan bir dere kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yaratabilirdi yaratmas\u0131na ama siz nehri se\u00e7tiyseniz hayat\u0131 anlatma sembol\u00fc olarak, b\u00f6yle kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n netli\u011fe g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmesinin ihtimali bile olamazd\u0131 ki.<\/p>\n\n\n\n

Kanada’ya ilk yapt\u0131\u011f\u0131m turistik seyahat  (-+1)1995 y\u0131l\u0131ndayd\u0131. “Kicking Horse (Tekmeleyen At)” isimli bir nehirde hatr\u0131 say\u0131l\u0131r bir rafting kazas\u0131 ya\u015fad\u0131m. Nehrin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve insan\u0131n acizli\u011fini en \u00e7arp\u0131c\u0131 anlatm\u0131\u015f hayat tecr\u00fcbelerimden biridir. Her hayat tecr\u00fcbesinde oldu\u011fu gibi, burdan da \u00e7\u0131kar\u0131lacak saptamalar ve sorular oldu olmaz m\u0131?  “Hayat\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131, nehir gibi mi, insan gibi mi y\u00f6nlendirmek istersin?” sorusu \u00e7e\u015fitli vesilelerde kendime sordu\u011fum bir sorudur. Hakikat o dur ki, nehir nefs konusuna da en g\u00fczel k\u0131lavuzlu\u011fu yapar. Nehirler kar\u0131\u015fmaz m\u0131? Kar\u0131\u015f\u0131r elbet. Kar\u0131\u015fsa da ak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fmez, \u00e7\u00fcnki ak\u0131\u015f\u0131 nehrin nefs’idir. Nehrin kendine verdi\u011fi, hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeyecek olan and\u0131d\u0131r nefs.  <\/p>\n\n\n\n

Sa\u011folsun, sevgili dostum, bundan birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6ncesinde, ak\u0131\u015fa etti\u011fi bir s\u00f6zle, al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir kaynak suyu eklemi\u015fti, tam o eklemede olu\u015fan bir alt ak\u0131nt\u0131, ak\u0131\u015fa nas\u0131l etki ediyor anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk ki; birde netice konusunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izince, bu sat\u0131rlar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geldi.<\/p>\n\n\n\n

Nehir gibi g\u00fczel, asil, berrak akam\u0131yorsan\u0131z hayata, bazen kenara oturup, hi\u00e7 akmamak ve nehir gibi akabilmeyi beklemek de g\u00fczeldir.<\/h4>\n\n\n\n

Nehir gibi g\u00fczel, asil, berrak akam\u0131yorsan\u0131z hayata, bazen kenara oturup, hi\u00e7 akmamak ve nehir gibi akabilmeyi beklemek de g\u00fczeldir. Nehrin bile durdu\u011fu k\u0131s\u0131mlar\u0131, anlar\u0131 vard\u0131r. Bir alt ak\u0131nt\u0131n\u0131n, y\u00fczeyde yaratt\u0131\u011f\u0131 statik, bahsetti\u011fim rafting kazas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, tekmeleyen nehirin elinden canl\u0131 kurtulabilmi\u015f olmam\u0131n sebebidir.  Bu da kan\u0131tlar ki, bir nehir gibi, ak\u0131\u015fa dair de\u011ferlerinizi hep g\u00fc\u00e7l\u00fc ve net tutarsan\u0131z, durmak bile ak\u0131\u015fa hizmet eder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deniz Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fck’\u00fcn bu makalesi Ocak 2016’da T\u00fcgiad Elegans Dergisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. IRMAK ya da IRMAMAK i\u015fte b\u00fct\u00fcn mesele burada! Netlik, netice, nefs kavramlar\u0131 \u00fczerinde akl\u0131m\u0131 kurcalamama ve i\u00e7imi dinlememe sebep olan bir yaz\u0131 okudum. Var\u0131\u015f noktas\u0131 ve yolculuk d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile ilgili alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131m\u0131 s\u0131k s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m gibi, bir kez daha derinlemesine g\u00f6zden ge\u00e7irdim. F\u0131rsat yaratan sa\u011folsun, varolsun. […]<\/p>\n","protected":false},"author":441,"featured_media":1699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[216,196,155,220],"tags":[436,437,435],"class_list":["post-1697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-liderlik-felsefesi","category-makaleler","category-tumu-tr","category-yasama-dair","tag-akis-tr","tag-durmak-tr","tag-nehir-tr"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/web-05870016-scaled.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/441"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1697"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3525,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1697\/revisions\/3525"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/denizbasibuyuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}